Tıklayıcı (Clicker) Eğitimi Nedir ve Nasıl Kullanılır?

Tıklayıcı (clicker) eğitimi nedir ve nasıl kullanılır: İstenen bir davranışın işaretlenmesine dayalı bir sistemdir.

Modern bir köpek eğitim yöntemi olan tıklayıcı yani clicker son derece başarılıdıri. Buna göre hedeflenen bir davranışın öğretilmesi sırasında doğru anda işaretleme yapılmaktadır. Bilimsel bir sistem olduğunu unutmayınız. Ödül ve ses bağlantısına dayalıdır. İşte bunu daha yakından tanımak için makalemize göz atabilirsiniz.

Tıklayıcı (Clicker) Eğitimi Nedir ve Nasıl Kullanılır

Eğitimin Temeli “Operant Koşullanma” Nasıl Çalışır?

Köpek eğitimi hem dikkat hem de sabır isteyen bir aktivitedir. Bunun yanı sıra tıklayıcı ile köpek eğitmek son dönemde oldukça popülerdir. Bu her ne kadar basit bir sistem gibi görünse bile çok etkilidir. Buna göre operant koşullamaya dayalıdır. Özellikle bir davranış hedeflenmektedir. Bunun ardından köpek ilgili davranışı gösterdiğinde işaret almaktadır. Özellikle bunu bir pekiştirme olarak da ifade etmek mantıklıdır.

Buna ek olarak bir köprü sesi olduğunu eklemek mühimdir. Genellikle insan tarafından ödül doğru bir zaman dilimi içinde verilebilir. Fakat burada tam olarak hangi saniyede gerçekleştiğini bilmek ve yakalamak çok zordur. Clicker ise bir tık sesi çıkarmaktadır. Bunun yanı sıra hemen kayıt altına almaktadır. İşte bunun sonrasında köpek, ses ile yapmış olduğu davranışı birbirine bağlamaktadır.

Neden Bu Kadar Etkilidir?

Köpek eğitiminde tıklayıcı kullanımı çok popüler bir yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır. Burada hayvan bir ödül beklentisi içine girmektedir. Cihaz bundan dolayı doğru bir biçimde davranışı öğretmektedir. Köpek tık sesini duyduktan sonra hemen dopamin adı verilen bir hormonu salgılamaktadır. Motivasyonu kesinlikle yükselten bir yapısı söz konusudur.

Özellikle bu yöntemin çok etkili olmasının diğer nedenleri ise şöyledir;

1. Ses nötr bir yapıya sahiptir. Bir kelime değildir ve duygudan tamamen bağımsız olan bir işarettir.
2. Bunun yanı sıra hangi ortam olursa olsun ton sabittir. Kalabalıkta, evde ya da dış ortamda etkisi aynıdır.
3. Davranışı özellikle çok net bir biçimde işaretlemesi sonrasında hızlı ve kalıcı öğrenme tetiklenmektedir.
4. Buna ek olarak köpeğe bir nevi kontrol hissini de vermektedir. Çünkü köpek istenen davranışın sonrasında tık sesinin geldiğini duymaktadır. Bu da hızlı öğrenme demektir.

Clicker Nasıl Hazırlanır?

Tıklayıcı (clicker) eğitimi nedir ve nasıl kullanılır: Bir edimsel koşullanma sistemidir. Buna göre tıklayıcı üzerinden olumlu bir pekiştirme yapılır. Hayvanın öğrenmesi böylelikle sağlanmaktadır. Buna ek olarak hazırlanma aşamalarına net bir şekilde bakmak gerekmektedir. Burada hayvanın ilk etapta tık sesini alması mühimdir. Buna şarj aşaması adı verilmektedir.

Köpek tık sesinin ardından ödül geleceğini çok kolay bir biçimde öğrenmektedir. 3 aşamalıdır. İlk olarak klik ve sonrasında hemen ödül verilmektedir. Bunu 2 kere daha yapmak yeterlidir. Elbette ilgili aşamanın tamamlanmasının sonrasında mutlaka tekrarlara geçmek mühimdir. 20 veya 30 tekrar öne çıkmaktadır. Hayvan genel olarak ilgili aşama içinde bir hareket ortaya koymaz. Sadece burada sese dair bilgi sahibi olmaktadır.

Çünkü ilk olarak bağlantının kurulması temel bir husustur. Aksi halde hayvan bunların arasında bir bağ kuramaz. Bu da eğitimin başarısız olması demektir. Şarj aşamasının çok uzun olmadığını eklemek gerekmektedir. Genellikle minimum 3 ve maksimum ise 5 dakika şeklindedir. Mantığı anlaşıldıktan sonra kullanımı çok mantıklıdır.

Clicker ile Shaping Yöntemi Nedir?

Tıklayıcı (clicker) eğitimi nedir ve nasıl kullanılır: Doğru davranışa hayvanı sevk etme yolunda kullanılan bir eğitimdir. Klik sesi bunun temelinde yer almaktadır. Bu da davranışın kontrol edilmesi demektir. Elbette hayvan bu sayede öğrenmektedir. Shaping ise bunun bir alt türüdür. Anlamının şekillendirme olduğunu unutmayınız.

Bunun yanı sıra davranışın her zaman küçük adımlarla oluşturulması sonrasında her adımda kesinlikle doğru zamanlama mühimdir. Hemen bunu bir örnek ile ifade etmek şarttır. Diyelim ki hayvan açısından önemli olan bir komutu öğreteceksiniz. Bu da kapıyı kapat olsun.

İlk olarak burada köpek kapıya baktığında hemen bir işaret koymak şarttır. Tık olarak bunu ifade edelim. Devamında ise mutlaka aynı hareketi köpeğin kapıya yaklaşmasının ardından da gerçekleştirmek şarttır. Özellikle kapıya dokunması ve kapıyı itmesinde yine işaretleme işlemini yapmak mühimdir. Elbette burada en son hamle kapıyı kapatmasıdır. İşte bunun sonrasında mutlaka büyük ödülü vermek gerekmektedir.

Özellikle ileri seviye olarak bilinen komutlarda kullanımı çok mantıklıdır. Oldukça kısa bir zaman dilimi içinde öğrenme sağlamaktadır. Bunun yanı sıra bir puzzle mantığı vardır. Hayvan zaten bunun bilincine hemen varmaktadır. Adım adım ilerlemesi gerektiğini bilmektedir. Buna ek olarak çok yaratıcı bir yöntem olduğunu da unutmayınız. Tüm köpekler bu sistem sayesinde ileri derecede zekalarını kullanma eğilimi içine girerler.

Clıcker Eğitiminde Aşamalara Göre Görev Tablosu

Lure Sistemi Detayları Nasıldır?

Tıklayıcı (clicker) eğitimi nedir ve nasıl kullanılır: Davranış işaretleme ve bunu da tekrar etme yöntemidir. Bunun yanı sıra ilgili sistem ile hemen lure metodunu harmanlamak ve kullanmak da çok mantıklıdır. Öncelikle lure nedir sorusunun yanıtına bakalım. Fiziki bir biçimde davranışın ödüllendirilmesi demektir. Elbette köpek burada her zaman burnunun önüne getirilen bir ödül üzerinden hareket etmektedir. Yön tayinini hayvan sahibi yapmaktadır. Burada doğru davranışın yine clicker ile işaretlenmesi ise şarttır.

Oturma komutu üzerinden hemen bunu açıklayalım. Özellikle burada ödül, köpek sahibi tarafından yukarı olacak şekilde kaldırılmaktadır. İşte bunun sonrasında köpek de aynı şekilde kafasını kaldırır. Doğal olarak poposu da yere doğru yaklaşmaktadır. Özellikle oturmasının sonrasında tık ile bir işaretleme gerçekleştirmek şarttır. Ardından verilecek ödül ile süreç sona ermektedir. Böylelikle ilgili ve hedeflenen davranışın tam anlamı ile işaretlenmesi mümkündür.

Doğal Davranışı Yakalama Nedir?

Tıklayıcı eğitimi her zaman başarılı ve çok popüler bir yöntem olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunun üzerinden her zaman doğal davranışı yakalayabilirsiniz. Özellikle birtakım detaylar ve kurallar söz konusudur. Gün içinde hayvanların kendi kendilerine yapmış oldukları davranışların sonrasında bunları clicker üzerinden işaretlemek capture ismiyle tanımlanmaktadır.

Genel anlamda çekingen olarak bilinen köpeklerde sık kullanılır. Aynı zamanda çok etkilidir. Diyelim ki hayvan kendiliğinden oturdu. Hemen bunun sonrasında tik koymak şarttır. Buna ek olarak esnemesinde aynı yöntemi takip etmek mühimdir. Sahibinin gözlerine bakması ve bunun ardından sessizce beklemesi diğer aşamalardır. Hayvan baskı altında olmadığından öğrenme işlemi onun açısından daha kolay olmaktadır.

Temel Komutların Öğretilmesi Kolay mı?

Tıklayıcı üzerinden birçok değişik komutu anlık bir biçimde öğretebilirsiniz. Tabi ki temel komutlar bunların arasında en popüler olanıdır. Özellikle bunlardan birisi otur komutudur. Ödül kullanımı şarttır. Bunu da hayvanın burnunun üstüne doğru olacak şekilde ve yukarı doğru hareket ettirmek gerekmektedir. Bunun devamında oturmanın gerçekleşmesi ile hemen tik işareti ve ödülü vermek yeterlidir.

Kal ise bir diğer komut olarak dikkat çekmektedir. Burada ellerin yukarıda olması şarttır. Sonrasında kal demek ve köpek 2 saniye boyunca durunca işaretlemek gerekmektedir. Mesafenin burada kademeli bir biçimde artırılması ise bir diğer dikkat çeken kuraldır. Bunu hayvan sahiplerinin unutmaması mühimdir.

Temel komutlar içinde gel de vardır. Son derece büyük bir öneme sahip olmasının yanı sıra işaretleme ile öğrenimi çok zor değildir. Hayvanın adını söyledikten sonra gel deyinizi. Köpek size doğru adım attığında hemen işaretleme ve devamında ödül ile süreç tamamlanmaktadır. Clicker sayesinde bu temel komutları klasik eğitim sistemine göre tam 3 kat daha hızlı öğretmek mümkündür.

Davranış Sorunlarını Çözme Nasıldır?

Tıklayıcı (clicker) eğitimi ile davranışa dair birçok farklı anlık olarak ya da geniş bir zaman dilimi içinde çözmek her zaman mümkündür. Burada pozitif metotlar üzerinden düzeltme yapmak gerekmektedir. Buna göre istenmeyen davranışların ortadan kaldırılması hayvanın sağlığı açısından her zaman çok büyük bir öneme sahip olduğunu da asla unutmayınız. Burada köpeğin odak noktasının değişmesi mümkündür.

Özellikle problem olarak tanımlanan davranışların hemen neler olduğuna bakmak gerekmektedir. Aşırı heyecan ve kapıya bunun sonrasında atlamak öne çıkmaktadır. Tabi ki tasmasız bir biçimde koşmak da bu sürecin bir parçasıdır. Bazı köpekler ise her zaman yabancılardan korkmaktadır. Tüm bunların çözümü zor değildir.

İstenmeyen davranışı bir kenara bırakarak bunun yerine her zaman en doğru olanını işaretlemek gerekmektedir. Diyelim ki kapı çaldı ve ardından yere oturduğu an köpek üzerinden hemen tıklama yapmak çok mantıklıdır. Böyle devam ederek hayvanın bir süre sonra kapı çalmasının sonrasında yere oturmasını sağlayabilirsiniz.

Clicker Kullanırken Yapılan Hatalar ve Çözümleri Nelerdir?

Tıklayıcı (clicker) eğitimi yaygın bir biçimde dünyanın her yerinde kullanılır. Bunun yanı sıra bazı kişilerin buna dair belli hataları yapması dikkat çekmektedir. Hem bunları hem de çözüm yollarını net olarak ifade etmek çok mantıklıdır. Tık sesi burada merkezde yer almaktadır. İşte bunu her zaman ödülle bağdaştırmak şarttır. Aksi halde ilgili eğitimin hiçbir anlamı da kalmaz.

Doğru davranışın yapılmasının ardından click işleminin gerçekleştirilmesi çok önemlidir. Ancak bazı kişiler zamanlamaya karar veremez. Bunu erken ya da çok geç bir biçimde yapmaktadır. Bu da eğitimin boşa gitmesi demektir. Tam aranın davranışın gerçekleştiği zaman dilimi içinde ilgili saniyenin burada yakalanması her zaman mühimdir.

Bunun yanı sıra çok fazla olacak şekilde işaretleme de hata olarak kabul edilmektedir. Çünkü tek bir davranış için tek bir tıklama olmak zorundadır. Yoksa hayvan neyi tam olarak öğreneceğini hiçbir şekilde anlamaz. Buna ek olarak köpeğin dikkatini kaybettiği zaman dilimi içinde de click yapmanın ne yazık ki hiçbir anlamı asla yoktur.

Bu eğitime dair seansların her zaman çok uzun olmaması gerekmektedir. Genellikle minimum 3 ve maksimum ise 5 dakikadır. Çünkü uzun seanslar hayvanın sıkılmasına neden olur. Bunun yanı sıra hayvanın yorulması gibi bir durum da söz konusudur. Aynı davranışı uzun bir zaman dilimi boyunca işaretlemek her zaman başka bir yanlış olarak karşımıza çıkmaktadır. Köpek sahiplerinin her zaman buna göre hareket etmesi gerekmektedir.